Việt Nam là một quốc gia có điều kiện sinh thái phù hợp với đa số các giống sầu riêng. Tuy nhiên, sầu riêng khá mẫn cảm với mặn, độ mặn tối ưu cho trồng sầu riêng là  <1‰, đồng thời, khí hậu thuận lợi cho việc sinh trưởng của sầu riêng là 24-30⁰C. Chính vì thế, sầu riêng được trồng nhiều nhất ở các tỉnh khu vực Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và ĐBSCL như: Đăk Lăk, Lâm Đồng, Bình Phước, Đồng Nai, Bến Tre, Tiền Giang,..trong đó Đăk Lăk và Tiền Giang là 2 tỉnh có sản lượng sầu riêng xuất khẩu lớn nhất cả nước. Việc trồng và chăm sóc sầu riêng diễn ra khác nhau theo từng giai đoạn, mỗi giai đoạn cần chú ý một  số yếu tố để giúp sầu riêng sinh trưởng và phát triên tốt.

I. Giai đoạn chuẩn bị:
1. Đất trồng
Đất trồng sầu riêng cần đảm bảo các tiêu chí sau:
    - Thoát nước tốt: Sầu riêng là giống cây không ưa ẩm, chính vì thế đất trồng cần đảm bảo thoát nước tốt, tránh ngập úng.
    - Độ mặn và pH trung bình: độ mặn thích hợp cho trồng sầu riêng là  <1‰, độ pH thích hợp nhất trong khoảng 5-6, nếu độ mặn quá cao có thể xử dụng một số biện pháp xử lý trước khi trồng cây con.
    - Tơi xốp: đất trồng sầu riêng phải đảm bảo tơi xốp, phù hợp cho việc thoát nước và có không gian để bộ rễ sầu riêng phát triển. 
    Hiện nay có nhiều cách xử lý đất khác nhau trước khi trồng sầu riêng. Tuy nhiên trước khi trồng cần bón vôi cho đất nhằm mục đích phòng trừ nấm bệnh, sau 10-20 ngày, bổ sung phân hữu cơ (phân chuồng, phân nở, phân nhập,…) kết hợp với việc sử dụng Humic và nấm Trichoderma và lân vào đất nhằm tạo hàm lượng dinh dưỡng cho sầu riêng khi trồng.

2. Nguồn nước
    Sầu riêng rất cần nguồn nước để sinh trưởng và phát triển nhưng cũng dễ mẫn cảm với lượng nước lớn, vì thế cần đảm bảo lượng nước tưới tiêu cho sầu riêng, không tưới thiếu, không tưới thừa. Khả năng thoát nước trong mùa mưa cũng như siết nước lúc kích thích cây ra hoa.
 

3. Cây giống
    Chọn giống sầu riêng là vấn đề hết sức quan trọng, mỗi giống sẽ cho chất lượng quả khác nhau. Chính vì thế, cần xác định giống muốn trồng, đồng thời mua/nhập giống ở các cơ sở nỗi tiếng, độ tin cậy cao. Hiện tại ở Việt Nam đnag trồng một số giống sầu riêng như sau: sầu riêng Ri6, Thái, Musang King, Blackthorn,…tùy vào từng giống sẽ có cách chăm sóc, chất lượng quả khác nhau. Ngoài ra, còn có các giống “bản địa” của Việt Nam vẫn còn xuất hiện, nông dân hay gọi là “Sầu riêng hạt”, bao gồm một số giống như 6 Hữu, 9 Hóa, Óc Khỉ (Út Thủy), Khổ Qua, Chuồng Bò,… 

Phân biệt một số giống sầu riêng dựa vào lá (Nguồn: Hữu cơ OMI)

4. Một số vật liệu bổ sung cho vườn sầu riêng
    Ở giai đoạn cây con, sầu riêng rất mẫn cảm với điều kiện tự nhiên: nắng, gió,… chính vì thế cần sử dụng dụng cụ để che nắng, gió cho cây. Thông thường, sử dụng lưới mùng hoặc lưới dệt để che chắn. Khi che chắn cho sầu riêng, nên che cách mặt đất từ 15-20cm để cho gió dễ dàng lưu thông, thoát ra bên ngoài. Có thể trồng xen sầu riêng  trong các vườn cây khác như cafe, quất,…
 

Sử dụng lưới mùng đen để che nắng và gió cho sầu riêng.

II. Giai đoạn cây con
    - Trong 7 ngày đầu sau khi trồng, chỉ cần cung cấp nước cho cây, không cần bổ sung thêm phân thuốc. Tưới nước khoảng 15 phút/ngày vào buổi sáng hoặc thêm 15 phút vào buổi chiều nếu thời tiết nắng nóng. Ở các vùng đất mới, nên sử dụng các loại thuốc trừ kiến, mối, tuyến trùng hại rễ cây. 
    - Che phủ gốc để tránh mất nước, hạn chế cỏ dại bằng rơm khô, cỏ khô,…
    - Khi trồng cây, ở các vùng trũng thấp như ĐBSCL, thường lên mô cao; đối với ĐNB, Tây Nguyên không cần lên mô, chỉ cần trồng nổi cao hơn mặt đất khoảng 10-20cm. Lưu ý, khi trồng, nên trồng cho bầu nổi trên mặt đất khoảng 5cm để tránh cây bị lún sâu khi lớn dễ bị lỡ cổ rễ. 
    - Chăm sóc cây con:
        + Tưới nước hoặc có thể bổ sung humic acid cho cây, nếu có điều kiện nên sử dụng các loại humic chất lượng cao như dạng vảy, hạt.
        + Sau 7 ngày tưới humic, tưới các loại phân bón nhằm kích thích cây phát triển bộ rễ, đâm chồi, kéo đọt nhanh, mạnh.
•    Một số loại phân bón có thể sử dụng trong giai đoạn này như: Atonik (ADC), N3M,... 
        + Sau khi cây nhú đọt non (mũi giáo), lúc này sẽ thu hút các côn trùng chích hút. Chính vì thế cần phun thuốc sâu rầy, côn trùng (7-10 ngày/lần). Đồng thời có thể bổ sung Amino, vi lượng nhằm hỗ trợ phát triển tăng cường bộ rễ, phát triển chồi, đọt. 
            + Khi lá non đã mở hết, tiến hành phun thuốc ngừa bệnh: hoạt chất Mancozeb, gốc đồng, Fosetyl Al,... Phun ướt lá, phun ướt thân (nếu có điều kiện). Một số loại thuốc bệnh được sử dụng nhiều: Mancozeb Xanh, Ridomil Gold, Coc85, Curzate M8, Idar,…
        + Trong giai đoạn đợi lá già, tiếp tục bón humic acid, bổ sung thêm phân hữu cơ khoảng 1-2 ngày trước khi bón humic để đem lại hiệu quả tối ưu. Một số phân hữu cơ thường được sử dụng như phân nhập, phân nở, xác bã động vật hoặc phân chuồn ủ hoai mục.

III. Giai đoạn cây 1-3 năm tuổi
    Ở giai đoạn này, quá trình chăm sóc sầu riêng diễn ra theo 4 bước chính:
    - Khi lá già: bón phân hữu cơ, ưu tiên sử dụng các loại phân nhập, phân nở, vi sinh hoặc có thể sử dụng phân chuồng. 
    - Khi mũi giáo hình thành (khoảng 15 ngày sau): bón phân hóa học nhằm kích thích đọt phát triển, phân sử dụng trong bước này là loại phân có hàm lượng đạm cao, ưu tiên sử dụng NPK chứa hàm lượng N cao như: 30-10-10, 20-10-10, kết hợp việc phun qua lá bằng các dòng sản phẩm chứa đạm cao và bổ sung Amino, vi lượng,...
    - Khi nhú mũi giáo, tiến hành phun thuốc trừ sâu, rầy, luân phiên thay đổi gốc thuốc qua các lần sử dụng. Mùa khô kết hợp thêm thuốc nhện.
    - Khi lá non mở hết, tiến hành phun thuốc bệnh (phòng trừ một số loại bệnh như thán thư, đốm lá,…).
Sau bước trên, tiếp tục quay lại bước đầu tiên theo chu kỳ sinh trưởng của cây. Đồng thời, tiến hành cắt tỉa cành, mục đích làm hạn chế các tác nhân gây bệnh đồng thời tạo điều kiện cho quá trình làm bông của cây.

IV. Giai đoạn cây trên 3 năm tuổi
    Đây là giai đoạn cây đủ lớn, đủ tuổi làm bông và cho trái. Trong giai đoạn này, cần theo dõi tình trạng cây. Nếu cây đủ điều kiện, tiến hành làm bông. Nếu cây không đủ điều kiện (bệnh hại, sâu, rầy,...), tiếp tục chăm sóc và điều trị bệnh cho cây. Cây chưa đủ điều kiện làm bông là cây gặp những tình trạng sau:
    - Cây chưa phát triển đủ lá: cây đủ điều kiện làm bông phải là những cây đạt từ 2 cơi lá trở lên. Nếu cây chưa đủ số lượng lá, khi làm bông sẽ bị thiếu dinh dưỡng, dẫn tới rụng bông, trái non.
    - Cây đủ tuổi nhưng thân, cành nhỏ: cây chỉ làm bông ,cho trái khi cành, thân phải đủ lớn, đủ cứng cáp để mang trái. Nếu thân, cành còn nhỏ thì không nên làm bông vì cây sẽ nhanh bị suy yếu, thiếu dinh dưỡng nuôi trái. 
    - Cây bị sâu, bệnh: cần trị dứt điểm sâu, bệnh trước khi bắt đầu quá trình làm bông. Đồng thời cũng kiểm tra rong rêu bám trên thân, cành, nếu xuất hiện rong rêu trên thân, cành phải diệt trước khi làm bông. 
    - Thời tiết không thuận lợi cho làm bông: khi làm bông, cần tránh việc làm bông trong giai đoạn mưa, bão vì độ ẩm cao, nước mưa làm đen mắt cua, không tạo được bông.

1. Tạo mầm hoa
    Trước giai đoạn tạo mầm hoa, cần lưu ý cho cây đi đoạt đồng loạt để dễ quản lý sâu bệnh và kích thích ra hoa cùng lúc. 
    - Bón gốc bằng các loại phân bón NPK đạm cao (20-10-10, 16-16-8,…) 400 - 500g/cây.
    - Phun qua lá các loại phân chứa đạm cao và bổ sung vi lượng hoặc có thể phun các sản phẩm như các dòng Amino, Phóng đọt. Khi cây đi đọt cần chú ý phun thuốc trừ bệnh và sâu rầy. 
    - Khi cơi đọt khoảng 2-3 lá, tiến hành bón phân lân nung chảy cho cây khoảng 4-5kg/cây. Lân nung chảy là các loại lân rất khó tan, không tan trong nước, cây trồng cần có thời gian tiết ra acid rễ để tiêu hóa lân, thời gian cần thiết từ 25-30 ngày. Chính vì thế khi cơi đọt mở khoảng 2 lá là thời điểm thích hợp để vào lân. 

Thời điểm vào lân nung chảy

- Hoặc cũng có thể chọn cách vào các loại lân Supe, MAP (12-61-0, 10-50-0) + kali, DAP (18-46-0) + Kali khi lá lụa 

Thời điểm vô các loại phân chứa lân cao khác (khi lá lụa, mở hết)

• Phun MKP (0-52-34) hoặc các loại phân bón lá chứa hàm lượng kali cao để làm già hóa cơi đọt và hạn chế đi đọt mới. 
• Khi cơi đọt lụa cứng, tiến hành bước vào quá trình làm bông. Đầu tiên, nên tạo sốc cho cây để chuyển hóa từ sinh trưởng sang sinh sản bằng cách tưới Lân 86 ở gốc sau đó cắt nước tạo khô hạn. Đồng thời kết hợp với sản phẩm chứa lân cao (10-60-10+TE) để kích thích tạo mầm hoa với liều lượng 0,5-1kg MKP + 0.5-1kg 10-60-10 cho 200l nước phun mặt trong lá và dạ cành, lặp lại 1-2 lần. 

    - Thời gian siết nước kéo dài từ 3-5 tuần tùy thuộc vào thời tiết mà cây ra hoa sớm hay muộn. Sau khi siết nước khoảng 20 ngày mà cây chưa ra mắt cua, cần nhấp nhẹ nước lại 1-2 lần sau đó tiếp tục cắt nước và xịt tạo mầm.

2. Từ lúc mắt cua đến xổ nhụy
* Trường hợp mắt cua ra không đều
- Sử dụng 0,5kg KNO3 + 0,5kg 10-60-10, hoặc kích phát tố + combi + 0,5kg 10-60-10, phun lướt chỗ mầm hoa ra mạnh; phun đều, đẫm chỗ hoa yếu. Khi mắt cua đã phát triển/sáng đều, bắt  đầu tưới nhấp nước trở lại, tưới đủ ẩm. 
* Trường hợp mắt cua gặp mưa
- Mưa nhiều dẫn đến mắt cua bị đen, cần phá vỡ miên trạng mầm hoa và kết hợp với rửa mắt cua bằng các dòng thuốc bệnh
- Phun chặn đọt bằng MKP (0,5-1kg/200l) + Indar (100ml/200l), phun vào lá, không phun vào mắt cua
- Phun mắt cua bằng 0,5kg KNO3 + 0,5kg 10-60-10, hoặc kích phát tố + combi + 0,5kg 10-60-10
- Miền Đông: Khi mắt cua phát triển khoảng 3-5cm, bắt đầu tưới nhấp nước. 
- Cần cho cây phát triển thêm 1 cơi đọt để cây đủ sức nuôi trái và hạn chế cây đi đọt lúc nuôi trái. Giai đoạn này cây sẽ phát triển hoa và đốt sống song.

• Khi mắt của đạt khoảng 2-3cm, tiến hành nhấp nước, sau đó rãi hữu cơ, tưới các dòng kích rễ. Khi cây nhú mũi giáo, tiến hành rãi 0,5kg NPK nuôi đọt và bông bằng các loại 20-10-10, 16-16-8, trên lá xịt Amino + combi + sâu rầy nhện.

• Khi búp hoa 20 ngày, tỉa bông lần 1. Phun Amino acid + combi + thuốc sâu + 100ml//200l Zorvec.
• Khi búp hoa đạt 45 ngày: bón 0,5kg 12-11-18/15-5-27 và tỉa bông lần 2, Xịt Canxi-bo + Combi + 100ml/200l Zorvec.

    - Ở giai đoạn này, nên chọn các dạng thuốc dạng SC/WG để tránh ảnh hưởng đến bông. 
    - Nếu gặp mưa, phun rửa bông bằng Antracol (300-500g/200l) hoặc Indar (100ml/200l)
    - Trước xổ nhụy 5-7 ngày, phun CanxiBo + 100ml/200l Radiant + 100ml/200l Indar để tăng khả năng thụ phấn, quản lý nấm bệnh và bọ trĩ. 
    * Giai đoạn xổ nhụy
    - Thời gian xổ nhụy của sầu riêng kéo dài khoảng 7-10 ngày, giai đoạn này giảm mực nước tưới (tưới 25% so với thông thường), tưới đủ ẩm, trải dài quanh gốc 1-2 ngày 1 lần
        + Trong giai đoạn này, tuyệt đối không tác động tới bộ rễ của cây, không bón phân, không tác động tới gốc cây, không cào lá,…
        + Thụ phấn nhân tạo: là quá trình hỗ trợ cây trong giai đoạn thụ phấn (18-22h), sử dụng các công cụ hỗ trợ thụ phấn như chổi lông, cọ,…
 

Hình 3: Quá trình thụ phấn nhân tạo trên sầu riêng

        + Trường hợp gặp mưa trong giai đoạn xổ nhụy, kết hợp thêm phun phủ lá ngoài bằng dòng chặn đọt/kali cao + phun Indar toàn cây.
-    Sau xổ nhụy, đây là thời điểm rụng sinh lý đợt 1 (rụng que diêm), phun vào trái non theo công thức 250ml CASI (Hợp Trí) + 250ml BOTRAC (Yara) + 100-200ml F95 (TOBA) + 100ml Zorvec + 50g Closer cho 200l nước. Có thể thay thế bằng các loại Canxi bo thông thường, có thể kết hợp 15-30-15 để giúp chạy trái nhanh. Nếu trời nắng nóng, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm cao, cần bổ sung thêm các dòng chống sốc cho cây như Brasinolide (Vitazym Lộc Trời, Super Cat An Phát Nông,…). Nếu gặp không khí lạnh, trời rét, bổ sung Kali Canxibo để chống nhiệt lạnh.
-    Lặp lại sau 5-7 ngày, những lần phun sau không cần sử dụng Bo. 
-    Khi trái bằng trứng cút, cắt bỏ những trái méo, móc câu, phun dưỡng bằng Amino + combi. Có thể phun sửa trái.

3. Trái 30 ngày (Trứng gà) đối với Ri6, 40 ngày đối với Thái
     - Bón NPK 3 số (3 số 15, 16) + Ure Sữa theo ty lệ 5kg NPK + 2kg Ure sữa, bón cho cây từ 0,5kg 10 ngày sau bón lần 2 hoặc bón NPK Kali cao như 12-11-18, 15-5-27 + Ure sữa đối với cây sung sau đó mới bón 3 số. 
    - Bổ sung xịt vào trái Amino + vi lượng.

4. Giai đoạn trái 50 ngày
Đây là giai đoạn quan trọng nhất của quá trình nuôi trái, quyết định toàn bộ phẩm chất trái.
- Tỉa trái lần 2
- Bón NPK 
    + Bón 0,5-1kg NPK 3 số cách nhau 10 ngày 1 lần + Ure sữa tránh bể gai
    + Kết hợp tưới gốc bằng các dòng xô 3 số như 3 số 19
- Xịt trái bằng Amino + Fulvic + Lớn trái + 100ml Radiant + 100ml Closer giúp trái lớn. Phun phòng nấm bệnh định kỳ 10-15 bằng 100ml/200l Zorvec.

5. Giai đoạn trái 70 ngày
* Đối với Ri6
- Bón NPK có Kali cao (15-5-20,15-5-25) từ 0,5-0,7kg, có thể bón 2 lần cách nhau 7-10 ngày
- Phun MgSO4, trung và vi lượng để hạn chế sượng trái và xanh gai
- Xịt 200ml/200l Zorvec + 100ml Radiant  + 50g Closer 
* Đối với Thái
- Bón NPK 
    + Cây ổn định: bón 0,5-1kg NPK 3 số cách nhau 7-10 ngày 1 lần
    + Kết hợp tưới gốc bằng các dòng xô 3 số như 3 số 19
- Bổ sung thêm Amino + Lớn trái + 100ml Radiant + 50g Closer giúp trái to đều, tránh rệp sáp và sâu đục trái.
Phun phòng nấm bệnh định kỳ bằng 200ml Zorvec cho 200l nước
* Quá trình tỉa trái:
- Tỉa bỏ những trái có cuống nhỏ, chen chúc trong chùm trái, trái méo, trái bị sâu bệnh.
- Tỉa trái cong vẹo, dị dạng. Chỉ để lại trái vừa đủ sức cây, ưu tiên tập trung dinh dưỡng để nuôi các trái còn lại.

6. Giai đoạn 90 ngày
- Đối với Ri6, phun 100ml Indar + 500g Magie Kẽm + Kali (C30 Lộc Trời, 7-5-44 Hợp Trí,…) cho 1 phuy 200l nước giúp cơm vàng xanh gai.
* Một số biện pháp chống sượng trái
Giai đoạn trái chuyển từ non sang già là giai đoạn tích lũy tinh bột nên cây rất cần các trung, vi lượng như Ca, S,Mg, Zn, Bo, Mo, Cu… giúp cho cây quang hợp tốt, trái không bị sượng. Khi trái sầu riêng chuyển hóa tinh bột thì việc bổ sung Kali Sunfat (K2SO4) là rất cần thiết. Không bón kali đỏ (KCl) cho cây. Khi mưa nhiều làm cho cây thừa nước, quá trình chín cũng diễn ra kém, dẫn đến tình trạng trái bị sượng nước. Do đó khi vào mùa mưa cần thiết phải làm cho vườn thoát nước tốt.

7. Giai đoạn phục hồi sau thu hoạch
* Cắt tỉa - rửa cây
- Không bón phân ngay sau khi thu hoạch (cho cây nghĩ khoảng 7-10 ngày) 
- Cắt tỉa các cành sâu bệnh, tỉa cuốn trái
- Rửa cây: 
        + Nếu cây bị nấm bệnh nhiều: Phun thuốc bệnh (copper, metalaxyl, mancozeb, Curzac M8,…)
        + Nếu cây ít bệnh có thể sử dụng tinh vôi
* Cải tạo đất 
- Xới nhẹ bề mặt đất
- Cải tạo đất bằng cách tưới thuốc bệnh, sau đó 7-10 ngày bổ sung trichoderma + hữu cơ
    * Bón phân
        + Kích rễ: Humic (50-100g/cây)+ lân kích rễ, Hoặc có thể kết hợp sử dụng các dòng kích rễ.
        + Kéo đọt: Phun kéo đọt bằng cách kết hợp GA3, Amino, Vi lượng. Khi cây nhú mũi giáo, phun thuốc sâu rầy. 
        + Bón gốc: Hữu cơ + Trico. Sau đó bón NPK chứa đạm cao như 20-10-10, 16-16-8,...

V. Một số bệnh hại trên sầu riêng
1. Bệnh nứt thân xì mủ
    Phytophthora là nhóm nấm bệnh chuyên gây hại trên thực vật. Phytophthora thuộc nhóm Oomycetes,  thuộc họ Pythiacea. Sợi nấm không màu, không vách ngăn, đơn bào, bào tử di chuyển rất nhanh trong nước, nhiệt độ thích hợp để sinh trưởng và phát triển từ 25-30 độ C. Trong đó,  nấm gây bệnh trên sầu riêng có tên Phytophthora palmivora, khi bị nhiễm, nấm sẽ tấn công lên toàn bộ cây bao gồm rễ, thân, lá, quả. Ta dễ dàng thấy được hậu quả của nấm gây ra qua  bệnh xì mủ thân, thối rễ, nứt trái, chảy nhựa,.. 

Một số ảnh hưởng của nấm Phytophthora palmivora

    Thông thường, Phytophthora palmivora nói riêng và các nấm khác  thuộc nhóm Phytophthora nói chung tồn tại sẵn trong đất, khi gặp điều kiện thuận lợi như ẩm độ cao, mưa nhiều, mưa gió liên tục, vườn rậm rạp, thiếu ánh sáng là điều kiện thuận lợi để nấm dễ bùng phát và tấn công. Ban đầu vết bệnh trên vỏ là những đốm màu nâu đen rỉ nhựa ướt, nặng dần bệnh làm nứt vỏ và chảy nhiều nhựa nâu đỏ. Phần vỏ và gỗ bên dưới chỗ bị bệnh bị chuyển màu hồng nhạt, nâu tím, bó mạch bị thâm đen. Bệnh nặng cây sẽ rụng lá, khô cành và chết dần. Chính vì thế, để phòng bệnh do Phytophthora ta cần chủ động dọn vườn, tạo độ thông thoáng, dọn cỏ quanh gốc, cắt tỉa nhánh, tạo các rãnh thoát nước, cần kiểm tra vườn thường xuyên để phát hiện bệnh giai đoạn sớm và tìm cách xử lý thích hợp. Khi phát  hiện bệnh, cần dùng dụng cụ loại bỏ các vết bệnh, sử dụng các loại thuốc có hoạt chất Phosphonate, Mancozeb, Metalaxyl, Fosetyl Aluminium,… tưới và quét thuốc liên tiếp 2-3 lần cách nhau 5 ngày để khống chế và loại trừ hoàn toàn vết bệnh. Xịt thuốc bệnh phòng trừ định kỳ cả rễ và thân cành lá. Có thể sử dụng 100ml Zorvec + 100g Curzac M8 pha 2l nước quét vết bệnh.

2. Bệnh vàng lá thối rễ
     Bệnh vàng lá thối rễ do nấm Fusarium sp., Phytophthora sp., Phythium sp., gây ra hoặc có thể đến từ việc ngập úng, thoát nước kém. Khi bị bệnh, cây kém phát triển, rễ có màu đen, vỏ rễ dễ dàng bị tuột, có mùi hôi khó chịu, lá cây chuyển sang vàng và rụng. Khi bị nặng, cây có thể bị chết và lan sang các cây khác. Khi phát hiện bệnh, cần sử dụng các loại thuốc có hoạt chất như Metalaxyl, Mancozeb, Fosetyl Aluminium, Dimethomorph để trị bệnh. Kết hợp thêm thuốc tuyến trùng. 

Bệnh vàng lá thối rễ trên cây sầu riêng

3. Bệnh thán thư

      Bệnh thán thư do tác nhân là nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra. Ban đầu, vết bệnh xuất hiện ở chóp lá hoặc mép lá, sau đó lan dần vào bên trong lá. Phần lá bị bệnh sẽ có hiện tượng “cháy”, khô, không còn diệp lục và không có khả năng quang hợp, đặt trưng của thán thư và vết bệnh có những vòng tròn đồng tâm do nấm gây ra. Nếu không điều trị sớm, các bào tử nấm dễ dàng bị phân tán khắp cây và lan sang các cây bên cạnh. Để trị bệnh, nên sử dụng các loại thuốc có hoạt chất Propineb, Metalaxyl hoặc Mancozeb, Cymoxanil hay các hoạt chất nhóm Triazole để phòng trị. Có thể sử dụng 100ml Indar pha 1 phuy xịt toàn bộ cây. 

Bệnh thán thư

4. Bệnh đốm hồng/ nấm hồng
     Bệnh gây ra do tác nhân là nấm Erythricium salmonicolor và Corticium salmonicolor, bệnh xuất hiện vào lúc mây mù, mưa nhiều, vườn rậm rạp, thiếu nắng, mật độ cây dày. Nấm thường tấn công ở thân, cành đã hóa gỗ. Khi vừa phát hiện, nấm tạo ra 1 lớp màu trắng, hơi ngã hồng dần dần chuyển sang màu nâu vàng, cuối cùng thành màu hồng. Nấm khi nhiễm sẽ làm tắt nghẽn mạch dẫn nước, dinh dưỡng, khiến cây thiếu hụt dinh dưỡng dần dần chuyển thành khô và chết cây. Để xử lý bệnh, nên sử dụng Indar + Validamycin đồng thời khi phát hiện bệnh, nên loại bỏ ra khỏi vườn, kết hợp với việc cắt tỉa, dọn vườn thông thoáng nhằm ức chế sự phát triển của nấm bệnh. 

Nấm hồng trên sầu riêng

5. Bệnh đốm rong
     Nguyên nhân gây ra tương tự như nấm hồng, tuy nhiên bệnh đốm rong do tác nhân là tảo lục Cephaleuros virescens. Khi nhiễm bệnh, sẽ xuất hiện các đốm lồi nhỏ (3-5mm) màu xanh xám hoặc nâu đỏ xuất hiện cả trên lá và thân. Đốm rong ít gây hại trên trái, tuy nhiên bệnh vẫn xuất hiện trên cây con, thường thấy ở lá. Để xử lý, nên sử dụng các loại thuốc phổ rộng như gốc đồng, các loại thuốc xử lý tảo, rêu, địa y nhằm quản lý luôn các tác nhân khác như rong, rêu. 

Bệnh đốm rong trên sầu riênh

6. Cháy lá do Lasiodiplodia spp.

     Bệnh thường tấn công dọc theo mép lá Chúng tấn công, xâm nhiễm vào các mô khỏe mạnh trên lá sầu riêng hoặc trái sầu riêng mà không biểu hiện triệu chứng. Để nhận biết sớm, bà con đưa phiến lá lên ánh nắng mặt trời, sẽ thấy biểu hiện ban đầu là từng mảng đốm vàng. Sau đó hình thành nhiều chấm đầu kim màu đen NHƯNG KHÔNG ĐỒNG TÂM như bệnh thán thư mà chúng rất ngẫu nhiên. Có thể sử dụng các loại thuốc trị nấm phổ rộng như Mancozeb, Coc85 để phòng trị. 

* Ngoài những biện pháp trên, cần theo dõi vườn thường xuyên, cắt tỉa dọn dẹp vườn để tạo độ thông thoáng cho vườn, tạo điều kiện cho ánh nắng tiếp xúc với vườn hạn chế tầm hoạt động và ức chế nấm bệnh gây hại.

7. Luộc lá do Rizoctonia Solani

    Nấm bắt đầu tấn công các "LÁ BÁNH TẺ" gần mặt đất trước, sau đó lan rộng lên phía trên. Vết bệnh ban đầu là các vết hoại tử vàng, không có hình dạng rõ ràng, ẩm độ cao tơ nấm hình thành và phát triển nhanh lan rộng khắp bề mặt mô lá gây hiện tượng "LUỘC LÁ". Bệnh phát triển nặng, các tơ nấm cũ hình thành "HẠCH NẤM". Các tơ nấm mới lây lan qua lá lân cận, dẫn đến việc các lá nhiễm bệnh dính lại thành "CHÁY LÁ TỔ KIẾN". Bệnh nặng làm rụng lá, khô cành, chết cành.

8.    Dịch hại trên sầu riêng 
-    Mọt đục cành

-    Rầy trắng/rầy bông

-    Rầy xanh

-    Bọ trĩ lá

-    Bọ trĩ bông

-    Nhện đỏ

-    Rệp sáp

-    Bọ xít muỗi 

-    Sâu đục thân 

-    Tuyến trùng  

Tp Hồ Chí Minh, ngày 11 tháng 06 năm 2026